ლუმბინი

ლუმბინი – ბუდა დაიბადა ნეპალში

ბუდა დაიბადა ნეპალში – ასეთ წარწერას ბევრგან ნახავთ ნერპალში. ეს ეროვნული სიამაყის თემაა. სინამდვილეში, 2500 წლის წინ სამხრეთ ნეპალის და ჩრდილოეთ ინდოეთის ტერიტორიაზე უამრავი სამეფო-სამთავრო იყო. მათ შორის იყო ერთ-ერთი, რომლის დედაქალაქიც დღევანდელ სამხრეთ-დასავლეთ ნეპალში იყო. სწორედ ამ სამეფოს მეფის ოჯახში დაიბადა ვაჟი – სიდჰართა გაუტამა. მის დაბადებასთან დაკავშირებით ბევრი წინასწარმეტყველება იყო. მამამისს უთხრეს, რომ უფლისწული ან დიდი მეფე ან დიდი სულიერი მასწავლებელი დადგებოდა.

ბავშვის დაბადებიდან მალევე გარდაიცვალა დედამისი – დედოფალი მაია. მეფეს სულაც არ ხიბლავდა შვილის სასულიერო კარიერა, ამიტომ მან იგი აარიდა ყველაფერ იმას, რასაც შეეძლო ახალგაზრდა სიდჰართაში სულიერებაზე ფიქრი გამოეწვია. უფლისწული ფუფუნებაში გაიზარდა, მოიყვანა ცოლი, შეეძინა ვაჟი. მხოლოდ ამის შემდეგ გავიდა იგი პირველად ამალის გარეშე ქალაქში, სოფლებში და ნახა განსაცდელი – სიბერე, ავადმყოფობა, სიკვდილი. უფლისწული იმდენად შეძრა ნანახმა, რომ იგი გაიპარა სასახლიდან, შეუერთდა მოხეტიალე ასკეტებს ჭეშმარიტების ძიებაში.

DSCN5637

ძვ. წ. II საუკუნეში ინდოეთში გამეფდა აშოკა, რომელმაც დამპყრობლული ომებით შექმნა უზარმაზარი იმპერია, მთელი ჩრდილოეთ ინდოეთი დღევანდელ ავღანეთამდე გააერთიანა. შემდეგ მან მიიღო ბუდიზმი და იმპერიის მთავარ რელიგიად აქცია. იგი მფარველობდა ბუდისტ ბერებს და მისი მმართველობის პერიოდში უამრავი მონასტერი და უნივერსიტეტი აშენდა. სწორედ მან ააშენა ლუმბინიში, ბუდას დაბადების ადგილზე პირველი მონასტრები.

ლუმბინიში გვიან საღამოს ჩავედი და დავბინავდი სასტუმროში. ამინდი ცივი და ნესტიანი იყო. მეორე დღეს საშინელი ნისლი დამხვდა. ვისაუზმე და წავედი მთავარი ტაძრის – მაია დევის სანახავად. გადმოცემით სწორედ აქ დაიბადა ბუდა. ტაძარი თანამედროვეა, და სიმართლე რომ ვთქვათ ტაძარს არც ჰგავს. უფრო დიდი კუბის ფორმის შენობაა, რომელიც ფარავს სასახლის ნარჩენებს, სადაც ბუდა დაიბადა. აქ უამრავი მომლოცველი მოდის, რათა თაყვანი სცენ წმინდა ადგილს. გარშემო თითქმის ყველა ბუდისტური ტრადიციის მონასტრებია.

X საუკუნეში ჩრდილოეთ ინდოეთში დაიწყო მუსულმანური ექსპანსია. ბუდიზმი დაკნინდა, დაიწყო ინდუიზმის აღმავლობა. აშოკას მიერ აშენებული მონასტრები დაცარიელდა და დაინგრა. ეს ადგილიც XIX საუკუნემდე დავიწყებას მიეცა. სამხრეთ ნეპალი კი ჯუნგლებმა დაიპყრო, რამაც შექმნა ბუნებრივი საზღვარი მეზობელ ინდოეთმა. XX საუკუნის შუა წლებში, როდესაც ნეპალი ღია გახდა უცხოელებისთვის, დაიწყო აქ მონასტრების მშენებლობა. ამავე დროს მოხდა სამხრეთის ჯუნგლების გაჩეხვა, ურბანიზაცია, ჭაობების დაშრობა. 60-ან წლებში კი ტიბეტიდან ბევრი ლტოლვილი ჩამოვიდა ნეპალში და ბუდისტური წმინდა ადგილების მახლობლად დაიდეს ბინა. ამ ყველა ფაქტორმა ერთად გამოაცოცხლა ლუმბინი.

DSCN5658

მაია დევის ტაძარი ნისლში ძველი მონასტრების ნანგრევების ფონზე.

DSCN5657

წმინდა აუზი, სადაც ლეგენდის თანახმად მაია დევი განბანეს მშობიარობის შემდეგ.

DSCN5659
ტაძარი. შიგნიდან საინტერესოა, გადაღება არ შეიძლება.

DSCN5639

ლუმბინი ქალაქი არაა… ეს ადგილი სასაზღვრო ქალაქიდან – ბაირავადან (იგივე სიდჰართანაგარი) 22 კილომეტრშია. ლუმბინი უზარმაზარი პარკია, სადაც ცენტრში მაია დევის ტაძარია, აღმოსავლეთით თჰერავადას მიმდევრობის მონასტრები, დასავლეთით მაჰაიანას მიმდევრობის. პარკის გარშემო კი სასტუმროებია. სატაძრო კომპლექსი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში.

DSCN5644

მომლოცველები.

DSCN5662
ნისლში მომლოცველები… მიუხედავად ნისლიანი ცივი ამინდისა ბევრნი იყვნენ აქ.

DSCN5664
პატარა ბუდა.

გავყევი აღმოსავლეთის მხარეს, სადაც ტჰერავადას ტრადიციის მონასტრებია. ტჰერავადა ბუდიზმს ინდოჩინეთის ქვეყნებში მისდევენ ძირითადად.

DSCN5678
ტაილანდური მონასტერი

DSCN5680

ტაილანდის სამეფო არ ზოგავს თანხებს მონასტრებზე.

DSCN5682

DSCN5684
ინტერიერი

DSCN5685

DSCN5686

DSCN5688

პატარა ბუდა.

DSCN5691
ეს ისევ პარკის ცენტრია მარადიული ცეცხლით. ეს გრძელი აუზი კი ტჰერავადა და მაჰაიანას მონასტრებს ყოფს.

DSCN5645
აშოკას სვეტი მაია დევის ტაძართან აღნიშნავს ბუდას დაბადების ადგილს.

DSCN5646

DSCN5666
ეს შთამბეჭდავი ტაძარი მიანმურია. დაკეტილი დამხვდა.

DSCN5670
ესეც მიანმური მონასტერია.

DSCN5671

DSCN5674

DSCN5650
მომლოცველები სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიიდან.

DSCN5652

2000 წლის წინანდელი მონასტრების კვალი.

DSCN5692
აუზის ბოლოს იაპონური პაგოდაა.

დღის მეორე ნახევარში ნისლი გაიფანტა. წავედი მაჰაიანურ ნაწილში.

DSCN5694
ვიეტნამური ტაძარი დაკეტილი დამხვდა.

DSCN5696
ტიბეტური კაგიუ მონასტერი.

DSCN5698

მგონი ერთადერთი სტუპაა სადაც შიგნით ტაძარია.

DSCN5701
მოხატულობა.

სცენები ბუდას ცხოვრებიდან:

DSCN5706
დაბადება

DSCN5705
უფლისწულობა

DSCN5702
სწავლება

DSCN5699
გარდაცვალება.

DSCN5707
ამ ტაძარში გადაღება სამწუხაროდ არ შეიძლებოდა არა და შიგნიდან ძალიან შთამბეჭდავი იყო. ანტიკურ-რომაულის და აზიურის სინთეზი.

DSCN5708
სტუპა-ტაძარი.

DSCN5717
ჩიტი

DSCN5709
ჩინური მონასტერი.

DSCN5710
შთამბეჭდავია.

DSCN5712

DSCN5715

ბოლოს კი უზარმაზარი კორეული მონასტერი ვნახე რომელიც ძალიან ნელ ტემპებში შენდება.

DSCN5716

ბუდისტებისთვის ლუმბინი იგივეა რაც ქრისტიანებისთვის ბეთლემი. პრინციპში მონასტრების გარდა აქ არც არაფერია, ამიტომ მხოლოდ ბუდიზმით დაინტერესებული ტურისტები და მომლოცველები ჩამოდიან აქ. კარგი რჩევა – ისეთი ნასკები ჩაიცვით, რომლის გადაგდებას აპირებთ.

ასე დასრულდა ჩემი მეორე მოგზაურობა ნეპალში. მეორე დღეს ინდოეთის საზღვარზე მივდიოდი.


Posted

in

, ,

by

Comments

2 responses to “ლუმბინი – ბუდა დაიბადა ნეპალში”

Leave a Reply